Tijdens een sollicitatieprocedure wil je weten waar je aan toe bent. Mag een arbodienst zomaar vragen naar je gezondheid, medicijngebruik of medische geschiedenis? Het korte antwoord: nee, dat mag niet zomaar. Er zijn duidelijke wettelijke grenzen aan wat een arbodienst of bedrijfsarts je mag vragen, zowel vóór als tijdens je dienstverband. In dit artikel zetten we op een rij wat wel en niet is toegestaan, zodat je precies weet wat je rechten zijn.
Wat is de rol van een arbodienst bij sollicitaties?
Een arbodienst of bedrijfsarts heeft bij een sollicitatie een specifieke, beperkte rol. Ze zijn er niet om te beoordelen of jij als persoon geschikt bent voor een functie, dat is de taak van de werkgever. Wat een arbodienst wél mag doen, is beoordelen of jij medisch gezien in staat bent om de functie uit te voeren, maar alleen als daar een goede reden voor is.
Dit onderscheid is belangrijk. Een bedrijfsarts die betrokken is bij een aanstellingskeuring kijkt uitsluitend naar functiegerelateerde gezondheidsaspecten. Ze adviseren de werkgever, maar mogen daarbij geen medische details delen. De werkgever krijgt alleen te horen of je wel of niet geschikt bent, niet waarom.
Welke vragen mag een arbodienst wettelijk stellen?
De regels rondom wat een arbodienst mag vragen, zijn vastgelegd in de Wet op de medische keuringen (WMK). Alleen als er sprake is van een wettelijk toegestane aanstellingskeuring, mogen bepaalde gezondheidsvragen worden gesteld. En dan nog zijn die vragen strikt begrensd.
Wat een arbodienst mag vragen:
- Of je lichamelijk en geestelijk in staat bent om de specifieke functie te vervullen
- Vragen die direct verband houden met bijzondere functie-eisen, zoals fysieke belasting, nachtdiensten of veiligheidsrisico’s
- Vragen in het kader van een wettelijk verplichte keuring, bijvoorbeeld voor bepaalde beroepen zoals chauffeur of piloot
Buiten die kaders mogen gezondheidsvragen simpelweg niet worden gesteld, ook niet op een indirecte manier.
Welke vragen mag een arbodienst absoluut niet stellen?
Dit is waar het voor veel mensen onduidelijk is. Er zijn vragen die een arbodienst of werkgever tijdens een sollicitatie nooit mag stellen, ongeacht de functie. Dit zijn onder andere:
- Vragen over je medische geschiedenis of aandoeningen
- Vragen over medicijngebruik
- Vragen over zwangerschap of kinderwens
- Vragen over je verzuimverleden bij vorige werkgevers
- Vragen over psychische klachten of behandelingen
- Vragen over erfelijke aandoeningen
Het maakt daarbij niet uit hoe de vraag wordt gesteld. Of het nu gaat om een directe vraag of een omweg via “hoe is je algehele gezondheid?”, als het antwoord medische informatie blootlegt die niet relevant is voor de functie, is de vraag niet toegestaan.
Wat is het verschil tussen een aanstellingskeuring en een gewone keuring?
Een aanstellingskeuring is een medisch onderzoek dat plaatsvindt vóór of bij indiensttreding. Dit mag alleen als de functie bijzondere eisen stelt aan de medische geschiktheid, denk aan functies waarbij de veiligheid van anderen op het spel staat. Voorbeelden zijn beroepschauffeurs, luchtverkeersleiders of bepaalde veiligheidsfuncties.
Een gewone keuring, zoals een Periodiek Medisch Onderzoek (PMO), vindt plaats tijdens het dienstverband en is gericht op preventie en gezondheidsmonitoring. Deelname aan een PMO is altijd vrijwillig. De uitkomsten zijn vertrouwelijk en worden niet zonder jouw toestemming gedeeld met de werkgever.
Het onderscheid is relevant: bij een aanstellingskeuring gelden strikte regels over wat gevraagd mag worden. Bij een PMO bepaal jij zelf wat je deelt en met wie.
Wil je meer weten over hoe dit er in de praktijk uitziet? Bekijk dan de openstaande vacatures bij WVM Bedrijfsartsen en zie hoe wij als arbodienst omgaan met keuringen en gezondheidsbeleid in de dagelijkse praktijk.
Wat gebeurt er met de medische informatie die je deelt?
Medische informatie valt onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en wordt beschouwd als bijzondere persoonsgegevens. Dat betekent dat er extra strenge regels gelden voor de verwerking ervan.
Wat je moet weten:
- De bedrijfsarts heeft een medisch beroepsgeheim. Wat jij vertelt, blijft bij de bedrijfsarts.
- De werkgever krijgt alleen een functioneel advies: wel of niet geschikt, eventueel met beperkingen in taken of uren.
- Medische gegevens mogen niet worden opgeslagen in je personeelsdossier.
- Jij hebt altijd het recht om je medische gegevens in te zien en te laten verwijderen.
Een goede arbodienst legt dit altijd transparant uit, ook als jij er niet naar vraagt. Dat is geen luxe, dat is gewoon hoe het hoort.
Wat kun je doen als een arbodienst ongepaste vragen stelt?
Als je tijdens een sollicitatie of keuring vragen krijgt die niet door de beugel kunnen, heb je verschillende opties:
- Weiger de vraag te beantwoorden. Je bent wettelijk niet verplicht om ongeoorloofde vragen te beantwoorden. Geef rustig aan dat de vraag buiten de wettelijke kaders valt.
- Maak een melding bij de werkgever. Als de ongepaste vraag van de bedrijfsarts komt, kun je dit melden bij de HR-afdeling of leidinggevende.
- Dien een klacht in bij de arbodienst. Elke gecertificeerde arbodienst is verplicht een klachtenprocedure te hebben.
- Schakel de Autoriteit Persoonsgegevens in. Bij een schending van de AVG kun je een formele klacht indienen bij de AP.
- Raadpleeg een jurist of vakbond. Als je denkt dat je rechten zijn geschonden, is juridisch advies een goede stap.
Je hoeft dit niet zomaar te accepteren. De wet is duidelijk en biedt je echte bescherming.
Waarom werken bij WVM Bedrijfsartsen?
Als bedrijfsarts bij ons weet je precies waar je aan toe bent. We werken vanuit de Positieve Gezondheidstheorie, met aandacht voor de mens achter de medewerker. Geen bureaucratie, geen dikke protocollen van een landelijk hoofdkantoor. WVM Bedrijfsartsen is volledig onafhankelijk, wat betekent dat jij als bedrijfsarts de ruimte krijgt om je vak op jouw manier in te vullen.
Dit is wat we jou bieden:
- Professionele vrijheid — Jij bepaalt hoe je werkt, binnen de kaders van de wet maar zonder strakke bedrijfsprotocollen van bovenaf
- Korte lijnen — Directe toegang tot collega’s, leidinggevenden en werkgevers, zonder tickets of wachtrijen
- Een multidisciplinair team — Je werkt samen met bedrijfsverpleegkundigen, arbeidshygiënisten en arbeidsdeskundigen die net zo gedreven zijn als jij
- Persoonlijk maatwerk — Elke klant krijgt de aanpak die bij zijn situatie past, en jij hebt daar directe invloed op
- Opleidingsmogelijkheden — WVM Bedrijfsartsen is een gecertificeerde opleidingsinrichting die de praktijkopleiding bedrijfsgeneeskunde verzorgt, in samenwerking met de Universiteit van Nijmegen
Wil je meer weten over hoe wij werken en wat ons drijft? Lees meer over onze visie of neem contact met ons op. We vertellen je graag meer.